Jelenia Góra

Mapa (Plan Miasta)

Ważne adresy i telefony

  • Urząd Miasta Jelenia Góra (UM)
    • 58-500 Jelenia Góra
    • pl. Ratuszowy 58
    • Tel.: +48 75 754-61-01
    • www.jeleniagora.pl
    • E-mail: boi_um@jeleniagora.pl
    • NIP: 611-238-50-43
    • REGON: 000579431
  • Starostwo Powiatowe w Jeleniej Górze
    • 58-500 Jelenia Góra
    • ul. Kochanowskiego 10
    • Tel.: +48 75 647-31-00
    • www.starostwo.jgora.pl
    • E-mail: starosta.dje@powiatypolskie.pl
  • Powiatowy Urząd Pracy w Jeleniej Górze (PUP)
    • 58-500 Jelenia Góra
    • ul. Podchorążych 15
    • Tel.: +48 75 647-31-60
    • www.urzadpracy.jgora.pl
    • E-mail: wrje@praca.gov.pl
  • Urząd Skarbowy w Jeleniej Górze (US)
    • 58-500 Jelenia Góra
    • ul. Wolności 121
    • Tel.: +48 75 647-35-00
    • www.us.jgora.pl
    • E-mail: us0207@ds.mofnet.gov.pl
    • NIP: 611-111-90-61
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
    • 58-500 Jelenia Góra
    • ul. Sygietyńskiego 10
    • Tel.: +48 75 646-84-00
    • www.zus.pl
  • SPZOZ Szpital Wojewódzki w Jeleniej Górze
    • 58-500 Jelenia Góra
    • ul. Ogińskiego 6
    • Tel.: +48 75 753-71-00 (centrala)
    • www.spzoz.jgora.pl
  • Miejski Zakład Komunikacyjny w Jeleniej Górze (MZK)
    • 58-500 Jelenia Góra
    • ul. Wolności 145
    • Tel.: +48 75 764-95-85 (Biuro Obsługi Klienta)
    • www.mzk.jgora.pl
    • E-mail: mzkjg@mzk.jgora.pl
  • Polskie Koleje Państwowe (Polskie Koleje Państwowe)
    • 58-500 Jelenia Góra
    • ul. 1 Maja 77
    • Tel.: +48 75 752-93-33 (informacja)
    • www.pkp.pl
  • Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Jeleniej Górze (OZPN)
    • 58-500 Jelenia Góra
    • ul. Zlotnicza 12
    • Tel.: +48 75 752-67-83
    • www.ozpn.jgora.pl
    • E-mail: zarzad@ozpn.jgora.pl
  • Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w Jeleniej Górze (WORD)
    • 58-500 Jelenia Góra
    • ul. Rataja 9
    • Tel.: +48 75 643-22-61 (Biuro Obsługi Klienta)
    • wordjg.pl
    • E-mail: word@wordjg.pl
    • NIP: 611-21-57-632
  • Akademia Ekonimiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu
    Wydział Gospodarki Regionalnej i Turystyki w Jeleniej Górze (AM)
    • 58-500 Jelenia Góra
    • ul. Nowowiejska 3
    • Tel.: +48 75 753-82-02 (sekretariat)
    • www.ae.jgora.pl
    • E-mail: dziekanat@ae.jgora.pl
    • NIP: 896-000-69-97
    • REGON: 153100029
  • Muzyczne Radio 105.8 FM i 106.7 FM
    • 58-500 Jelenia Góra
    • pl. Kard. Stefana Wyszyńskiego 45/1
    • Tel.: +48 75 764-66-25 (newsroom)
    • www.muzyczneradio.idl.pl
    • E-mail: radio@muzyczneradio.pl
  • Jazz Klub Atrapa
    • 58-500 Jelenia Góra
    • ul. Forteczna 2a
    • Tel.: +48 75 642-47-84
    • www.klubatrapa.com
    • E-mail: info@klubatrapa.com
  • Teatr Jeleniogórski
    Sceny: Animacji i Dramatyczna im. C. K. Norwida
    • 58-500 Jelenia Góra
    • al. Wojska Polskiego 38
    • Tel.: +48 75 753-18-31
    • www.teatr.jgora.pl
    • E-mail: sekretariat@teatr.jgora.pl
  • Teatr Maska

O Jeleniej Górze

Miasto w województwie dolnośląskim, powiat grodzki, w Kotlinie Jeleniogórskiej, w widłach Bobru i Kamiennej; siedziba powiatu jeleniogórskiego: 93 tysiące mieszkańców (2000).

Ważny ośrodek przemysłowo-usługowy, turystyczno-uzdrowiskowy i naukowo-kulturalny regionu Karkonoszy. Przemysł: chemiczny (zakłady farmaceutyczne Jelfe m.in. -największy w Europie producent maści), szklarski (szkło techniczne i optyczne), elektromaszynowy (narzędzia, części do maszyn, maszyny pa pierniczę), włókienniczy, odzieżowy; instytucje finansowo-ubezpieczeniowe, wspierania przedsiębiorczości, w tym Karkonoska Agenda Rozwoju Regionalnego SA; duży węzeł kolejowy przy międzynarodowej drodze Świnoujście-Praga; ośrodek usługowy regionu turystycznego z bogatą infrastrukturą; węzeł szlaków turystycznych, m.in. w Karkonosze, nad przełomowy odcinek Bobru (tzw. Borowy Jar, ze sztucznym jeziorem Modre), na zamek Chojnik, Górę Bolesława Krzywoustego, Wzgórze Kościuszki, z unikatowym modelem geologicznym Sudetów Zachodnich, wykonanym 1902 z oryginalnych skat sudeckich.

Ważny ośrodek naukowy: Wydział Gospodarki Regionalnej i Turystyki wrocławskiej Akademii Ekonomicznej im. O. Langego, filie - Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Wrocławskiego, Kolegium Karkonoskie; duży ośrodek kulturalny: Teatr im. C.K. Norwida, Jeleniogórski Teatr Animacji, Filharmonia Dolnośląska, Dom Hauptmanna, galerie sztuki, muzea (Okręgowe, Przyrodnicze oraz Karkonoskiego Parku Narodowego); imprezy kulturalne o charakterze międzynarodowym i ogólnopolskim: festiwale Teatrów Ulicznych, Muzyki Organowej, Muzyki Wiedeńskiej, Jeleniogórskie Spotkania Teatralne,' Rycerski Turniej Kuszniczy na Zamku Chojnik; siedziby licznych towarzystw społeczno-kulturalnych; obiekty sportowe oraz imprezy turystyczno-sportowe: Międzynarodowy Spływ Kajakowy na Bobrze, wyścigi kolarskie, Samochodowy Rajd Karkonoski, Zimowe Zawody Spadochronowe; siedziba aeroklubu.

Jelenia Góra, drugie po Wrocławiu pod względem powierzchni miasto Dolnego Śląska, rozciąga się na długości około 30 km; centralnej część tworzy zabytkowy zespół staromiejski z rynkiem otoczonym kamienicami podcieniowymi; nowsze dzielnice mieszkaniowe są zlokalizowane w południowej i wschodniej części Jeleniej Góry, a zakłady przemysłowe głównie w pobliżu linii kolejowej na wschód i południowy zachód od centrum. Na południu uzdrowisko Cieplice Śląskie Zdrój oraz dzielnica Sobieszów, położona u podnóża wzgórza Chojnik.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Historia Miasta

Wczesnośredniowieczna osada obronna; 1108-1111 Bolesław III Krzywousty zbudował tu zamek warowny; prawa miejskie przed 1288 (1281?); od XIII w. pod nazwą Hirschberg; Jelenia Góra do 1392 należała do księstwa świdnicko-jaworskiego; od 1368 pod zwierzchnictwem Czech, od 1526 w monarchii Habsburgów; od wczesnego średniowiecza duży ośrodek handlowy (m.in. od XVI w. największe na Śląsku targi płótnem) i rzemieślniczy, głównie tkactwo cienkich płócien (batyst i woal, eksportowane od XVIII w. m.in. do Afryki i Ameryki); od 1524 ośrodek protestantyzmu (m.in. szkoła). Od średniowiecza miasto skanalizowane, od XVII w. czynne wodociągi; przejściowy upadek spowodowany wojną trzydziestoletnią 1618-48; od 2. połowy XVII w. rozwój szlifierstwa, w 1. połowie XVIII w. powstała manufaktura sukiennicza (jedna z pierwszych na Śląsku); od 1742 w państwie pruskim, zahamowanie rozwoju gospodarczego i handlowego miasta; w 2. połowie XIX i na z. XX w. wzmożone uprzemysłowienie (m.in. fabryki porcelany i cementu); również ośrodek wypoczynkowy; od połowy XIX w. węzłowa stacja kolejowa.

Podczas II wojny świat, w Jeleniej Górze i okolicy podobozy obozu koncentracyjnego Gross-Rosen; liczne niemieckie obozy pracy przymusowej; od 1945 w Polsce pod obecną nazwą (nazwa używana już w XIX w. przez okoliczną ludność polską); 1975-98 siedziba województwa; 1973-76 włączono do Jeleniej Góry m.in. sołectwa Czarne i Madejowa, miasta Cieplice Śląskie Zdrój i Sobieszów (bez Jagniątkowa włączonego do miasta Piechowice). W 1945-75 i od 1999 siedziba powiatu oraz powiat grodzki.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Turystyka i zabytki

Jelenia Góra - miasto w śródgórskiej kotlinie w Sudetach Zachodnich. Według tradycji zamek nad doliną Bobru wzniósł około 1108 Bolesław Krzywousty. Miasto o nazwie Hirschberg (Jelenia Góra jest polskim tłumaczeniem) zostało lokowane w XIII w. Zachował się średniowieczny układ urbanistyczny z malowniczym Rynkiem, otoczonym podcieniowymi kamienicami z XVI—XVIII w. Ratusz (połączony galeryjką z tworzącymi jeden budynek kamieniczkami kupieckimi, zwanymi Siedem Domów) pochodzi z XVI w., ale został znacznie przebudowany 2 stulecia później. W kościele parafialnym p.w. Św.Św. Erazma i Pankracego z XIV-XV w. pozostało wiele gotyckich detali, choć wystrój wnętrza jest głównie barokowy, z architektonicznym ołtarzem wielkim z początku XVIII w. na czele. Po prawej stronie wieży tej świątyni uwagę zwraca unikatowa zewnętrzna ambona. Wyjątkowym zabytkiem jeleniogórskim jest barokowy kościół poewangelicki (dziś katolicki p.w. Świętego Krzyża), jeden z sześciu śląskich Kościołów Łaski, wzniesiony w latach 1709-18, wzorowany na sztokholmskim kościele Św. Katarzyny. Ten pierwowzór wziął się stąd, że ewangelicy otrzymali od cesarza Austrii Józefa pozwolenie na budowę nowych świątyń dzięki wstawiennictwu króla Szwecji Karola II. Wśród barokowego wyposażenia na szczególną uwagę zasługują: ambona z jednego bloku skalnego i chrzcielnica oraz wspaniale rzeźbiony prospekt organowy. Z dawnego cmentarza przykościelnego przetrwało 18 barokowych kaplic grobowych, wspaniałych przykładów śląskiej sztuki cmentarnej. Poza dawnymi murami miejskimi (zachowały się ich fragmenty, z bramą Wojanowską, połączoną z barokową kaplicą Św. Anny) znajduje się także cerkiew prawosławna, wzniesiona w XVIII w. jako kościół katolicki. Wnętrze zdobi ikonostas przewieziony z Lubelszczyzny i polichromie Jerzego Nowosielskiego. W jednej z secesyjnych kamienic nieopodal Rynku działa Muzeum Karkonoskie, z bogatą kolekcją szkła artystycznego oraz rekonstrukcją wnętrza karkonoskiej chaty, obrazami Vlastimila Hofmana i Józefa Gielniaka. Na terenie byłej jednostki wojskowej otwarto Skansen Uzbrojenia Wojska Polskiego, z plenerową wystawą ciężkiego sprzętu. Wśród licznych imprez kulturalnych odbywających się w sezonie letnim szeroki rozgłos zdobył Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych (w lipcu). Dzielnicą Jeleniej Góry jest znane uzdrowisko Cieplice Śląskie Zdrój, w skład miasta wchodzi także Sobieszów z zamkiem Chojnik, a nawet leżący kilkanaście km na południe Jagniątków.

Zabytki:

Źródła:
  1. Atrakcje Turystyczne Polski, pod red. Moniki Karolczuk-Kędzierskiej, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 2006
  2. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Kotlina Jeleniogórska

Opis 1: Kotlina Jeleniogórska (część Sudetów Zachodnich). Charakterystyczna jednostka o dosyć urozmaiconej powierzchni z trzema obniżeniami: Jeleniej Góry, Sobieszowskim i Mysłakowickim oraz trzema wzgórzami: Łomnickimi, Karpnickimi i Dziwiszowskimi o walorach turystyczno-rekreacyjnych. Silna antropopresja osadnicza i przemysłowa doprowadziła do znacznej degradacji środowiska przyrodniczego.

Opis 2: Kotlina Jeleniogórska - śródgórska kotlina w Sudetach Zachodnich, między Karkonoszami na południu, Pogórzem Izerskim i Górami Izerskimi na zachodzie, Górami Kaczawskimi na północy i Rudawami Janowickimi na wschodzie; powierzchnia około 270 km2, średnia wysokość 350-400 m; dno pokryte osadami glacjalnymi (iły warwowe, piaski fluwioglacjalne, gliny morenowe) i rzecznymi (piaski, mady). Kotlina Jeleniogórska leży na styku 2 głównych jednostek geologicznych Sudetów: masywu karkonosko-izerskiego na południu i bloku kaczawskiego na północy; południowa cześć kotliny jest zbudowana z górnokarbońskich granitoidów (granity karkonoskie), w jej części zachodniej występują późnoprekambryjsko-staropaleozoiczne gnejsy (zwane izerskimi) i łupki krystaliczne; w części północnej (w Górach Kaczawskich) znajdują się przeobrażone skały wulkaniczne (zieleńce). Ponad poziom Kotliny Jeleniogórskiej wyrastają, zwłaszcza w środkowej części, wzgórza o wysokości względnej około 150 m, m.in. Wzgórza Łomnickie (Grodna, 506 m), często zwieńczone malowniczymi skałami. We wzgórzach Chojnik i Witosza kilka niewielkich jaskiń, w tym Jaskinia Pustelnia w Witoszy (długość 25 m); Kotlina Jeleniogórska jest odwadniana przez Bóbr, do którego w okolicach Jeleniej Góry uchodzą: Kamienna, Łomnica i Radomierka; przeważają górskie gleby brunatne kwaśne (Cambisols); pierwotna roślinność (acidofilne lasy dębowe, podgórskie grądy i górskie łasy łęgowe) została znacznie przekształcona; dominują zbiorowiska upraw polnych i łąki; lasy zajmują gównie wyniesienia w obrębie kotliny; rozwinięta turystyka. Głównym ośrodkiem Kotliny Jeleniogórskiej jest Jelenia Góra.

Źródła:
  1. Polska II, red. nauk. Wiesław Malik, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2000
  2. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Jelenia Góra w liczbach

Powierzchnia miasta 109,2 km2 (10 922 ha)
Aktualna liczba mieszkańców (liczba ludności) 86 663
Liczba urodzeń w 2006 roku 674
Liczba zgonów w 2006 roku 1 023
Ilość osób, które zameldowały się do miasta w roku 2006 989
Ilość osób, które wymeldowały się z miasta w roku 2006 1 069
Ilość osób, które pracują 23 201
Bezrobocie: liczba bezrobotnych mieszkańców 3 955
Ilość książek w miejskich bibliotekach 266 970 sztuk
Nowopowstałe mieszkania w 2006 roku 270 (o średniej powierzchni 86,0 m2)
Nowe budynki oddane do użytku w 2006 roku 87
Ilość firm, instutycji i przedsiębiorstw (podmiotów gospodarczych) działających na terenie miasta 11 775
Dochody miasta (gminy) 250 414 993,59 zł
Wydatki miasta (gminy) 277 536 187,65 zł
Średnia pensja w Jeleniej Górze 2 398,28 zł (co stanowi 91% średniej krajowej)
Ilość samochodów osobowych w Jeleniej Górze 22 112
Ilość ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na 100 tysięcy mieszkańców 11,9
Źródło:
  1. Wybrane statystyki z Banku Danych Regionalnych, 2006
2007 (c) www.miaston.pl